Góc Bể Bên Trời (12)

VÕ HOÀNG

Ở bên trong một làng nhỏ cách Banju Asink ít dặm, phía dưới dãy núi chạy dọc theo bờ biển của đảo Banka có khói. Khói chiều bay là đà, nặng nề bên sườn, ánh mặt trời soi không thủng. Thanh thấy nhớ nhà ghê.

“Mầy thấy khói lam chiều chưa, Triều?” Thanh hỏi.

“Chưa. Khói lam chiều, là khói gì?”

“Là khói chiều.”

Thanh ở miền Nam từ bé. Những buổi chiều thường được thấy khói vườn nhà ai đó đốt cỏ cháy thành những nhúm nhỏ và phủ lên đó một thứ cỏ tươi hoặc cỏ mục lâu ngày. Lửa không tắt nhưng không lên ngọn và khói đặc lại, ri rỉ lan ra suốt đêm. Thật sự anh nghe nhiều bài hát nói đến cái quyến rũ, cái ngây ngất của buổi chiều khói lam bay loãng vào không gian làm con người ta quên cả thời gian mà ít khi anh cảm nhận được. Bây giờ, ở đây, nhìn khói xa xa bay, chỉ ngửi được mùi nước biển, anh thấy mình mất mát nhiều quá.

Con kinh giữa hai hòn đảo có chỗ hẹp lại, bọn Thanh nhìn thấy được cả hai bên bờ.

Bên kia là Sumatra, một hòn đảo lớn nhất nhì của xứ Nam Dương mà trước đây chỉ biết trong những bài học địa lý lớp ba lớp tư, cũng dừa xanh um tùm mọc, cũng sóng vỗ bờ đá, cũng cát trắng chạy dài.

Có một vấn đề xem thì trống rỗng mà thật sự chất chứa quá nhiều thứ, trong óc Thanh. Anh biết mình không giải quyết được gì, cái chuyện quê hương của người ta và quê hương của mình bây giờ đã xa quá, nó như một công án nặng chình chịch đè lên người anh thiền sinh mới tập tễnh.

Thanh thở dài, chui vào cabine.

Đàng trước mấy thằng đánh cờ tướng cãi nhau ỏm tỏi. “Tụi này thiệt không biết lo gì hết!” Hôm qua, đêm, lại chịu thêm một trận mưa dai dẳng mặc dầu sóng không to như đêm trước. Thằng Hồng té xuống hầm máy bể một bên mặt và sắp gãy một giò, chỉ ngồi mà lết. Vợ thằng Phong lấy muối thoa vô mặt cho nó và bó chân bằng dầu “cù là Thái Lan.” Thằng nào cũng lo ra mặt. Sáng lại thì đâu vào đấy.

Hầm số bốn được đóng kín lại bằng một cái thùng phuy chẻ ra và đàn cho thẳng mặt. Thanh bỏ ra hai tiếng đồng hồ huy động anh em dời đá dằn ghe hết xuống hầm số ba và hầm lái, dầu máy cũng được chuyển hết xuống hầm máy. Sau trận bão đêm 15 tháng 3, Thanh cảm thấy mình còn phải cẩn thận hơn nữa và anh để tâm đến việc sửa chữa những cái bè còn sót lại.

“Chỉ mới một phần ba đường mà xem ra đã có vẻ xơ xác rồi.” Cabine xiêu vẹo, đắp vá trông thảm quá.

Cái bàn thờ “Bà Thủy” được thằng Minh Quảng Ngãi đem ra phơi nắng và đóng vá lại, nó dùng dây quấn chung quanh chiếc lư hương bị sóng đánh ngã bể làm ba lại và bỏ miếng “mốp” vào đó thay cho cát, vừa cười vừa nói:

“Chà, còn có chút cát ở Việt Nam đem qua cũng bị sóng cuốn mất, xài đỡ ‘mốp ngoại quốc’ vậy.”

Thanh cũng cười theo, nhưng anh thấy một chút xót xa trong cái đồng tình của mình. “Ở hoàn cảnh này, không đồng tình cũng không xong.”

Nằm nghĩ quẩn một chút, Thanh nhỏm dậy, ra ngoài ngồi sà vào đám cờ tướng. Anh thấy rằng mình cũng nên có ít phút thoải mái cho nhẹ bớt cái đầu, để còn đối phó bao nhiêu việc sắp tới.

Cho tới lúc những quân cờ xanh đỏ gần như trùng màu nhau thì biển đã có ít sóng. Lúc này, VNKG 0042 ra khỏi con kênh thiên nhiên, nó bỏ lại đằng sau lưng những ngọn núi mập mờ như khói. Trời bắt đầu lạnh, sàn ghe còn lại vài đứa nằm vắt vẻo. Thanh gõ gõ mấy quân cờ:

“Tối rồi, nghỉ mầy!”

Chí nhoài người lấy cái hộp, nó bỏ nắm cờ vào đó và lượm từng con khác, xếp cuốn bàn cờ lại.

“Bao lâu nữa thì tới Djakarta?”

“Chiều ngày mốt. Đây tới đó mình đi khơi rồi!”

Trời tối hẳn thì ghe bị cạn. Ở biển khơi cách bờ một giờ mà bị cạn. Thanh nghe rõ lồng ngực mình dội thình thịch lúc anh ngồi bật dậy:

“Cái gì vậy Triều?”

“Cạn! Kỳ vậy. Ngoài khơi mà cạn.”

Cồn cát trong hải đồ là những vùng nước không sơn màu gì cả. Thứ này anh đã nhiều lần phải chạy càn lên đó, ai ngờ lần này vướng phải. Đàng trước, Văn và mấy thằng nữa kéo sào nghe sồn sột. Thanh vọt ra ngoài sau khi hét vào tai Triều:

“De, de lại. Bẻ hết lái qua bên này rồi hết qua bên kia.”

Hai bên hai sào đẩy ngược về đàng sau. Thanh vỗ vai Hùng:

“Qua bên kia luôn. Đẩy một bên thôi.”

Chiếc ghe chờn vờn, hơi lắc lư nhưng không lui được chút nào. Thằng Triều de, khói đen từng tảng tung lên trời. Sức của nó chỉ có vậy.

7 giờ tối. Giờ này mà xuống nước ghê thấy mẹ! Thanh nghĩ, nhưng cũng phải rán. Anh quay về cabine:

“Thôi, Triều! Để ga nhỏ, gài số máy rút coi ống chỉ quay không?”

“Ừ! Đặt neo ‘xệ’ phải không?”

Thanh không đáp, anh chồm người ra ngoài. Coi, cái ống chỉ quay chầm chậm nhưng chắc nịch.

“Rồi, quay rồi. Trả lại đi.”

Triều trả số, nó bước ra ngoài, hét vang vang:

“Người nhái. Thằng nào người nhái, ôm neo cho tao ‘xệ’.”

“Soạn neo đi Văn,” Thanh nói. “Soạn luôn năm sáu đường dây nhỏ, thằng nào xuống nước thì cột ngang lưng thằng đó, nước chảy ghê lắm.”

Khi năm thằng ngụp lặn kéo dần chiếc neo ra xa, phía đằng sau thì Thanh cũng vừa nhìn thấy một hàng mây đen kịt theo ánh chớp ở hướng tây nam, hiện lên khỏi mặt nước. Trời sắp mưa nữa rồi!

Thằng Chí búng tay “chóc chóc”:

“Mấy thím, mấy thím này, ra đàng trước, xuống hầm ngồi đi. Dây nó đứt một cái, nó văng gãy cổ hết, gãy cổ hết.”

Vợ thằng Phong “xì” nhẹ một tiếng nhưng cũng luống cuống túm tấm chăn nhảy phóc xuống. “Cái bình hơi” hỏi Chí:

“Mắc cạn hở anh Chí?”

“Chớ gì nữa! Còn phải hỏi!”

Cô nàng chép miệng định nói thêm câu gì nữa nhưng có lẽ thấy “cái giọng” của thằng Chí như vậy, nên thôi.

“Hầm số ba thôi nghe,” Triều nói. “Đừng ra đằng trước.”

Thằng Cường ôm theo một đầu dây phía bên trái nhảy xuống nước, nó giơ hai tay lên trời:

“Đã thiệt! Nước tới lỗ rún hà!”

Thêm một đường dây bên trái được kéo thẳng thì máy rút bắt đầu “xệ.” Hòa một bên, Chí một bên, mỗi đứa một ống chỉ. Dây quấn vừa hết vòng một thì ở dưới nước, tiếng thằng Văn la ơi ới:

“Neo cày, neo cày. Khoan.”

Có vẻ không khả quan nhưng phải rán. “Xệ” lần thứ hai, ống chỉ chạy mà dây không vô. Đến lúc dây vô lại cày neo.

Bấy giờ, nước chảy luồn qua kinh Banka hợp với giòng nước bên ngoài cùng chiều nên kéo dài cồn cát ra, có lẽ ra tới giáp nước mà Thanh thấy trên hải đồ. “Nó cách đây hai ba tiếng đồng hồ lận, mà phía bên kia.”

Bọn Thanh bị cạn ngay vào lúc bắt đầu, từ phía bên này cồn cát. De lại ngược giòng nước đang chảy xiết đâu phải dễ. Anh nói với Triều:

“Vô phương đi lui lại. Mầy để ý, nếu ghe nhúc nhích được thì lấy từ từ về phải nghe, lấy theo nước chảy. Bây giờ dời neo ra đàng trước, một bên thôi, ‘xệ’ một bên.”

Tội cho mấy thằng dưới nước. Trời lạnh rồi, chắc nước cũng lạnh lắm. Tụi nó vương mắc đủ thứ dây ở dưới đó.

Gió thổi vèo vèo sợi dây cột ngọn cờ SOS tới nóc cabine, nhẹ mà đều.

“Gió ngược nước, mà gió này không phải gió thường đâu,” Thanh nghĩ. Làm gì cũng có sóng lớn.

Bị cạn mà gặp sóng lớn ngược nước chỉ có chết. Sóng đưa ghe lên cao rồi “để nhẹ” xuống cồn, ghe cây chịu gì nổi! Làm thế nào cũng phải thoát ra đây trước khi sóng lớn tới. Thanh hét:

“Thêm mấy đứa xuống nữa, đem neo ra đằng trước mau mau. Nhớ cột lưng lại nghe, nước chảy…”

Vậy mà “xệ” cũng không thấy đi chút nào. Chiếc ghe nghiêng về phải gần hết độ nhưng vẫn nằm ì ra đó. Triều bớt ga, rồi lại lên ga. Nó cố hết sức nó, theo sức máy.

“Nước lớn phải không Thanh?”

“Ừ, nước lớn. Nước qua kinh mà vô vịnh thì lớn, nhưng lớn chậm lắm. Mầy thấy gió không? Nước lớn đâu có kịp gió. Nguy lắm nghe Chí!”

Chí im lặng một lúc, nó tặc lưỡi:

“Tao chặt dây tuôn tấm lều xuống ghe. Để đó nó cản gió, ghe đi không nổi…”

“Cũng được, đỡ được một chút.”

Chí chặt dây cột lều, tấm lều tuôn xuống, thòng một góc xuống nước, ba bốn thằng xúm lại.

Trời chớp càng lúc càng nhiều, và mây giăng càng lúc càng lên cao.

“Choàng dây rút qua “con lơn” đàng trước, kéo cái đầu. Còn bao nhiêu đứa ra quăng bỏ đá hầm lái đi…”

Thêm mười lăm phút lăng xăng cũng không đi tới đâu. Dưới nước còn lại hai ba đứa đạp neo, mấy thằng khác ngồi bên be run lập cập.

Gió mạnh rồi, nước lại mạnh thêm. Tình trạng xem ra vẫn y như trước. Thằng Triều chốc chốc trả số rút, gài ga chạy tới, rồi lại chạy lui, chốc chốc gài số rút. Nó cố, trong khi không mấy hy vọng. Thanh gục đầu, nhắm mắt lại.

“Gió ngược nước… Buồm nước!”

Thanh nhảy dựng lên. Buồm nước, danh từ này anh đọc ở đâu một lần trong câu chuyện của Bình Nguyên Lộc. Anh cố nghĩ thật nhanh về hình ảnh một cái buồm nước trong hoàn cảnh của mình hiện tại.

“Soạn cho đường dây neo, Chí!”

Thanh hét mấy đứa khênh nắp hầm số ba ra be, kê một đầu cao lên. Lạy Trời lần này!

Ba bốn sải tay dây, chặt, hai ba sợi… Thanh luồn qua mặt dưới nắp hầm, quấn quanh những đầu đinh khóa sẵn một vòng, lòn ra trước thành gút lại.

“Làm lèo bốn, để ngược nắp hầm như vầy cho nó bọc nước nè Chí, thả xuống nước, như thả diều…”

“Được không? Làm thêm một cái đàng trước nữa nghe.”

“Khoan,” Thanh nói. “Tao sợ nước cạn quá, nắp hầm không đứng được, nó xếp lèo thì mắc công thêm. Nhanh lên.”

“Ăn thua mầy để lèo cho đúng, nó không xếp.”

“Con diều nước” được thả xuống, lèo không xếp nhưng nắp hầm trôi xéo thành ra không bọc nước mạnh.

“Mình lấy thùng phuy lòn dây làm được à Thanh,” Chí nói. “Nhưng mà nó nổi phều phều…”

“Ừ được, mình có mấy thùng không?”

“Ba bốn cái lận. Mà nó nổi…”

“Mẹ, nổi thì đổ nước vô phân nửa!”

Thêm mười phút nữa. Bây giờ mây đen phủ lên đầu. Sóng chưa đủ sức làm nhúc nhích ghe nhưng đập vào mạng sườn từng lượn mạnh. Mười phút biến cải và thực hiện được, theo Thanh nó là những điều tốt đẹp nhất. Những cái thùng phuy được lấy búa chặt nham nhở chung quanh cột mỗi cái hai vòng lèo và thả xuống nước. Hai ba thằng kéo ngược nắp hầm về sau khi thằng Hòa lội ra chặt bỏ bớt hai lèo. Chí hét:

“Lên ghe hết đi, lên hết đi. Xệ, Triều!”

Triều gài số rút, kéo ga. Ba sợi dây ba cái thùng phuy căng thẳng băng. Thằng Minh Quảng Ngãi la lớn:

“Đi rồi, đi rồi! Sào nghiêng nè…”

Ghe đi từ từ, Triều lái nó về phía phải. Thanh dặn dò mấy đứa bất cứ giá nào cũng phải cố lấy neo cho được, đừng bỏ, còn mấy thùng phuy, chặt dây.

Tới lúc neo trốc rồi, ghe vẫn cứ đi được. Sóng lớn rồi. Thằng Nghiêm vừa đu người lên be thì sóng đánh ngã xuống, hai ba thằng kéo nó.

Chí la ong ỏng: “Còn một thằng, thằng nào?” Nó nắm sợi dây nhỏ còn thòng xuống nước, sợi dây thẳng.

“Thằng Cường,” Nghiêm hổn hển, “chắc nó lội không nổi đâu!”

Văn lại nhẩy xuống, không cột dây bụng. Nó nắm mối dây phăng lần ra. Trời tối mò rồi, nó đạp chân hai ba cái là hết thấy. Lúc này, ghe đi được nhanh hơn trước, rõ ràng nó có chiều hướng đi càng lúc càng xa cồn cát. Càng ra đầu cồn nước càng sâu mà!

Tiếng thằng Văn phất phơ:

“Kéo đi, kéo đi…”

Triều pha đèn về phía đó, chỉ thấy lấp ló cái đầu thằng Văn. Thanh la lớn:

“Có không? Có nó không?”

Ý nó muốn hỏi “thằng Cường đâu.”

Khi thằng Văn nắm được lườn ghe, nó phun phèo phèo:

“Vọp bẻ chắc, nó chìm…”

Văn ngụp nước xốc thằng Cường, ba bốn đứa xúm lại. Thằng nhỏ xụi lơ.

“Không sao đâu, xốc nước cho nó. Đem ra sau đi, Hòa lau mình lấy mền quấn cho nó nghe, xức dầu…”

Thanh trở vô cabine sau khi thằng Cường đã ói nước ra được và tụi Chí lấy neo lên xong.

Trời mưa. Thoát rồi! Thanh bắt đầu cảm thấy khờ khờ trong người. Lần nào cũng vậy, qua một lúc khủng hoảng, anh hay bị “xốc” và nghe lạc lõng quá. Giống như cái đêm bị bão ngoài khơi, sáng ra, lúc bất chợt nhìn thấy hàng đá ngầm xâm xấp mặt nước, giăng trước mặt cách có hai ba phút ghe đi, anh lặng người và biết lúc đó, nước mắt đang chảy xuống má. Suốt hôm đó, anh chỉ muốn nằm vùi. Chuyến đi có nhiều nguy hiểm đã được tiên liệu rồi nhưng sao thấy ghê quá!

“Đi trở vô nghe Thanh?” Triều hỏi.

“Chớ đi đâu nữa! Xuôi theo sóng, nửa tiếng vô tới chỗ êm sóng rồi. Ở đây lạng quạng qua không khỏi cồn cát.”

Thằng Chí xách cây dao yếm trở vào cabine, nó cằn nhằn:

“Đ. má, dao lụt nhầy. Chặt một ngàn cái mới đứt được sợi dây.”

“Ba sợi! Ba ngàn cái!” Triều cười.

“Mình vô hả Thanh?” Chí hỏi.

“Ừ!” Anh quay qua Triều: “Chạy về khoảng 350 thì đúng đó Triều. Chừng mười lăm phút, pha đèn vô kinh… Lâu lâu pha thử một cái…”


Góc Bể Bên Trời, Võ Hoàng, Nhân Văn xuất bản 1983.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: